Hoe lees en begrijp ik mijn Webmonitoring-rapport?

Een Webmonitoring-rapport geeft je inzicht in de leesbaarheid van de pagina's die tijdens een meting zijn onderzocht.

Bovenaan zie je de belangrijkste resultaten van je website:

De resultaten horen bij één specifieke meting van je website. Het rapport is dus een momentopname van de pagina's die tijdens die meting zijn onderzocht.

Goed om te weten: de drie metingen kijken vanuit een verschillend perspectief naar je tekst. Ze zijn daarom niet bedoeld om één-op-één met elkaar te vergelijken. Samen geven ze een completer beeld van de leesbaarheid van je website.

Webmonitoring gebruikt drie verschillende leesbaarheidsmetingen. Iedere meting kijkt vanuit een ander perspectief naar je tekst. Daarom is het belangrijk om te weten wat iedere score precies zegt voordat je de resultaten interpreteert.

Het taalniveau geeft een inschatting van het niveau dat een lezer gemiddeld nodig heeft om een tekst te begrijpen. Dit niveau wordt uitgedrukt volgens het Europees Referentiekader (ERK), ook wel CEFR genoemd.

Je ziet in het rapport één van de volgende niveaus:

Bij het taalniveau geldt: hoe lager het niveau, hoe toegankelijker de tekst. Een tekst op B1-niveau is dus over het algemeen toegankelijker dan een tekst op B2 of C1+ niveau.

Het taalniveau is vooral belangrijk wanneer je een doelniveau voor je website hebt, bijvoorbeeld B1. Het taalniveau is een inschatting en geen automatische beoordeling of een tekst goed of fout is.

LiNT-II is een Nederlandse maat voor de begrijpelijkheid van tekst. De meting kijkt onder andere naar kenmerken van woordgebruik, zinsbouw en syntaxis. Bij LiNT-II geldt: hoe lager de score, hoe makkelijker de tekst leest.

In het rapport wordt de score aangevuld met een leesbaarheidslabel. Hierdoor kun je naast het getal ook snel zien hoe de score wordt ingeschat.

Flesch-Douma is een Nederlandse leesbaarheidsformule die vooral kijkt naar kenmerken zoals de lengte van woorden en zinnen. Bij Flesch-Douma geldt: hoe hoger de score, hoe makkelijker de tekst leest.

Dit werkt dus anders dan bij het taalniveau en LiNT-II, waarbij een lager niveau of een lagere score wijst op een toegankelijkere tekst.

Het kan voorkomen dat je rapport bijvoorbeeld C1+ als taalniveau laat zien, terwijl LiNT-II en Flesch-Douma aangeven dat de tekst goed leesbaar of zeer goed leesbaar is. Dat lijkt misschien tegenstrijdig, maar dat hoeft het niet te zijn.

De drie metingen beantwoorden namelijk verschillende vragen:

Een tekst kan bijvoorbeeld korte en overzichtelijke zinnen hebben. Daardoor kan de tekst goed scoren op LiNT-II en Flesch-Douma. Tegelijkertijd kan de tekst kenmerken bevatten die ervoor zorgen dat het taalniveau hoger uitvalt, bijvoorbeeld door specialistische, abstracte of minder bekende woorden. De tekst kan dan relatief vlot lezen, maar toch een hoger taalniveau van de lezer vragen.

Stel dat je rapport voor een pagina het volgende laat zien:

Taalniveau: C1+
​LiNT-II: goed leesbaar
​Flesch-Douma: zeer goed leesbaar

Dit betekent niet dat één van de resultaten fout is. Je kunt dit bijvoorbeeld interpreteren als: de tekst is qua zinsopbouw en woordlengte relatief toegankelijk, maar bevat mogelijk taalgebruik of inhoud waarvoor de lezer een hoger taalniveau nodig heeft.

Kijk in zo'n situatie daarom niet alleen naar de drie resultaten, maar ook naar de concrete bevindingen op de pagina. Controleer bijvoorbeeld of er moeilijke of weinig bekende woorden, vaktermen, abstracte formuleringen of ingewikkelde tekstblokken in de tekst staan. Zo krijg je meer inzicht in waar het hogere taalniveau mogelijk vandaan komt en kun je beter bepalen of de tekst daadwerkelijk aangepast moet worden.

Een hoog taalniveau betekent dus niet automatisch dat een tekst slecht is. Of een tekst aangepast moet worden, hangt af van je doelgroep en het doel van de tekst. Voor een professionele doelgroep kunnen bepaalde vaktermen bijvoorbeeld noodzakelijk zijn. Communiceer je met een breed publiek, dan kan een hoog taalniveau juist een belangrijk signaal zijn om de tekst verder te bekijken.

Heb je als organisatie een B1-doelstelling, dan is het taalniveau vooral relevant om te bepalen of je tekst aan dat doel voldoet. Een goede LiNT-II- of Flesch-Douma-score betekent namelijk niet automatisch dat een tekst B1 is.

Gebruik de resultaten daarom als signalen om verder te kijken, niet als een automatische goed- of afkeuring van je tekst.

Naast het gemiddelde taalniveau zie je ook de verdeling van de taalniveaus over de onderzochte pagina's.

Je kunt bijvoorbeeld zien hoeveel pagina's uitkomen op:

Dit geeft meer informatie dan alleen het gemiddelde. Een website kan bijvoorbeeld gemiddeld B1 zijn, terwijl er ook meerdere pagina's op C1+ staan. Het gemiddelde vertelt dan niet het hele verhaal.

Tip: kijk daarom naast het gemiddelde ook naar de verdeling. Zo zie je sneller of bepaalde pagina's duidelijk afwijken van de rest van je website.

In het rapport staat het onderdeel Webpagina's die aandacht vragen. Hier vind je een selectie van pagina's waarmee je gericht aan de slag kunt.

Belangrijk: dit zijn niet automatisch de vijf pagina's met de slechtste scores van je hele website. Het zijn pagina's die voor dit rapport zijn geselecteerd als praktisch startpunt. De resultaten en gemiddelden bovenaan het rapport hebben betrekking op de hele crawl, terwijl de aandachtspagina's slechts een selectie daarvan zijn.

Het kan daarom voorkomen dat je in de verdeling bijvoorbeeld een C1+-pagina ziet die niet in Webpagina's die aandacht vragen staat.

Naast de algemene resultaten kijkt Webmonitoring naar concrete bevindingen in de tekst. Dit zijn specifieke onderdelen die mogelijk aandacht verdienen.

Je kunt bijvoorbeeld bevindingen tegenkomen over:

Webmonitoring kan woorden signaleren die relatief moeilijk of weinig voorkomend zijn. Een moeilijk woord is niet automatisch verkeerd. Kijk altijd naar de context en naar je doelgroep. Soms is een vakterm noodzakelijk, maar soms kan een eenvoudiger alternatief de tekst toegankelijker maken.

Lange of ingewikkeld opgebouwde zinnen kunnen moeilijker te begrijpen zijn. Bekijk of je een zin kunt inkorten, vereenvoudigen of opsplitsen in meerdere zinnen.

Ook een lange alinea kan veel informatie tegelijk bevatten. Door informatie op te splitsen in kortere alinea's wordt een tekst vaak overzichtelijker en makkelijker te scannen.

Een grote hoeveelheid tekst zonder duidelijke tussenkoppen kan lastiger te volgen zijn. Tussenkoppen helpen lezers om snel te zien waar een tekst over gaat en de informatie beter te vinden.

Sommige tekstblokken kunnen door hun woordgebruik en zinsbouw relatief complex zijn. Bij iedere bevinding zie je waar het aandachtspunt zich in de tekst bevindt en krijg je informatie over wat je kunt verbeteren.

Bevindingen kunnen verschillende prioriteiten hebben: hoge prioriteit, gemiddelde prioriteit of lage prioriteit. De prioriteit geeft aan hoe sterk het betreffende aandachtspunt aanwezig is.

De prioriteit staat los van het label van je taalniveau-, LiNT-II- of Flesch-Douma-resultaat. Een pagina met een minder gunstig taalniveau heeft dus niet automatisch een hoge prioriteit. De bevindingen geven afzonderlijk aan welke concrete onderdelen van de tekst aandacht verdienen.

Wil je weten waarom een bepaalde pagina een bepaald resultaat heeft? Klik dan vanuit het rapport door naar de betreffende webpagina.

Op een pagina zie je onder andere:

Bij een bevinding zie je het relevante tekstfragment, een uitleg van het aandachtspunt en een aanbevolen actie. Zo kun je van een algemeen resultaat naar een concreet stukje tekst gaan en beter bepalen wat je eventueel wilt aanpassen.

Bij een pagina kun je eventueel Slimme suggesties gebruiken. Deze functie doet voorstellen om tekst te herschrijven op basis van de gevonden bevindingen.

Gebruik deze suggesties als hulpmiddel en controleer altijd zelf of een voorstel past bij de inhoud, je doelgroep, de tone of voice van je organisatie en de context van de pagina.

Goed om te weten: slimme suggesties veranderen de resultaten van je rapport niet. Er wordt hierdoor ook geen nieuwe rapportversie gemaakt.

Wanneer er een eerdere bruikbare meting beschikbaar is, zie je een vergelijking met de vorige meting. Je kunt dan zien hoe de gemiddelde resultaten van je website zijn veranderd.

Voor de richting van de resultaten geldt:

Je kunt daarnaast zien welke pagina's ten opzichte van de vorige meting zijn verbeterd of verslechterd. Bij deze vergelijking wordt gekeken naar de verandering in het taalniveau. Een lager taalniveau betekent verbeterd en een hoger taalniveau betekent verslechterd. Een pagina met dezelfde score kan als opnieuw gescoord worden weergegeven en een pagina die nieuw is in de meting als nieuw.

Let op: deze labels zijn gebaseerd op het taalniveau. Een pagina kan dus volgens het taalniveau verbeterd zijn, terwijl een andere score niet in dezelfde richting verandert.

Bij een eerste meting is er nog geen vergelijking met een eerdere meting.

Het kan voorkomen dat een pagina geen leesbaarheidsresultaat heeft. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer er onvoldoende tekst op de pagina staat, er tijdens de analyse een fout is opgetreden, de pagina geen Nederlandse tekst bevat of er geen leesbaarheidsanalyse beschikbaar is.

Pagina's zonder geldig resultaat worden niet meegenomen in de berekening van de gemiddelde resultaten waarvoor geen waarde beschikbaar is. Het aantal onderzochte pagina's kan daardoor hoger zijn dan het aantal pagina's dat daadwerkelijk wordt gebruikt voor een gemiddelde.

Je hoeft niet iedere score of iedere bevinding afzonderlijk te beoordelen. Gebruik het rapport vooral om gericht te bepalen waar je het meeste kunt verbeteren.

Een handige manier om het rapport te lezen is:

1. Bekijk het algemene resultaat
Begin met de drie gemiddelde resultaten. Zo krijg je een eerste beeld van de leesbaarheid van je website.

2. Bekijk de verdeling van de taalniveaus
Kijk hoeveel pagina's op A2-, B1-, B2- en C1+-niveau staan. Zo zie je of de resultaten van je pagina's sterk van elkaar verschillen.

3. Bekijk de aandachtspagina's
Gebruik deze selectie als startpunt om concrete pagina's te bekijken.

4. Bekijk de resultaten van een pagina
Bekijk het taalniveau, LiNT-II en Flesch-Douma samen. Als de resultaten van elkaar verschillen, betekent dit niet automatisch dat er iets fout is. Kijk naar de tekst en de concrete bevindingen om te begrijpen waar het verschil vandaan kan komen.

5. Bekijk de concrete bevindingen
Lees per pagina welke woorden, zinnen, alinea's of tekstblokken aandacht vragen.

6. Bepaal wat je wilt aanpassen
Niet ieder aandachtspunt hoeft aangepast te worden. Bepaal altijd of een aanpassing past bij je doelgroep, het doel van de tekst en de inhoud.

7. Vergelijk een volgende meting
Na een nieuwe meting kun je bekijken hoe de resultaten zijn veranderd.

Tip: kijk niet alleen naar het gemiddelde van je website. Een goed gemiddelde kan bijvoorbeeld nog steeds betekenen dat enkele belangrijke pagina's een veel hoger taalniveau hebben. Gebruik daarom ook de verdeling, aandachtspagina's en concrete bevindingen om te bepalen waar je aan de slag wilt.

Wil je weten hoe je Webmonitoring instelt en wie toegang heeft tot de rapporten en instellingen? Lees dan ook Hoe stel ik Webmonitoring in en wie heeft toegang?.

Wil je meer weten over een specifieke score? Lees dan ook: